Green claims w Polsce i UE oraz terminy nowych zakazów

Polska ustawa wdrażająca nowe przepisy o twierdzeniach środowiskowych została ogłoszona 19 października 2026 r. w Dz.U. pod poz. 1353. Jej art. 3 określa wejście w życie na 27 września 2027 r., choć dyrektywa wymaga stosowania przepisów wdrażających od 27 września 2026 r. Ta różnica nie daje przedsiębiorcom rocznej zgody na dowolny marketing ekologiczny ani ochrony przy sprzedaży na pozostałych rynkach UE.

Dla firmy oznacza to potrzebę odrębnego sprawdzenia polskich kampanii, opakowań przeznaczonych na eksport oraz zapasów znajdujących się już u dystrybutorów. Sam termin wydrukowania etykiety nie rozstrzyga o dopuszczalności dalszego używania jej treści.

Status polskiej ustawy i dwie różne daty

Ustawa z 4 września 2026 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta została ogłoszona 19 października 2026 r. w Dz.U. pod poz. 1353. Potwierdza to urzędowy publikator ELI. Zakończenie etapu legislacyjnego i ogłoszenie są już potwierdzone.

Art. 3 ogłoszonej ustawy określa wejście w życie całej nowelizacji na 27 września 2027 r. Ustawa oczekuje na wejście w życie; nie jest to jedynie termin z projektu. Szczegółowe zmiany kart produktów, informacji o naprawach, gwarancjach i aktualizacjach opisuję w nowym artykule o obowiązkach sprzedawcy.

Terminy wdrożenia i stosowania nowych przepisów
Data	Znaczenie
27 marca 2026 r.	Termin przyjęcia i publikacji krajowych przepisów wdrażających dyrektywę.
27 września 2026 r.	Termin stosowania tych przepisów wymagany przez art. 4 ust. 1 dyrektywy 2024/825.
27 września 2027 r.	Termin wejścia w życie wynikający z art. 3 ogłoszonej polskiej ustawy.

Podstawą reformy jest dyrektywa (UE) 2024/825, która zmienia dyrektywy 2005/29/WE i 2011/83/UE. To ten konkretny akt i jego polskie wdrożenie są przedmiotem artykułu. Określenie „green claims” bywa również używane wobec odrębnej unijnej inicjatywy dotyczącej uzasadniania twierdzeń środowiskowych; nie należy utożsamiać obu regulacji. [3]

Biuro Legislacyjne Senatu wskazało, że odroczenie o rok utrzymuje stan nieprawidłowego wdrożenia dyrektywy i może rodzić odpowiedzialność Polski. Krajowy ustawodawca nie może samodzielnie przesunąć terminu wiążącego wszystkie państwa członkowskie. Polska data nie jest unijną derogacją. [4]

Które twierdzenia i oznaczenia obejmie reforma

Twierdzenie środowiskowe może przybrać postać tekstu, ilustracji, symbolu, nazwy produktu lub marki. Istotne jest, czy dobrowolny przekaz handlowy sugeruje korzyść środowiskową, brak wpływu na środowisko albo mniejszą szkodliwość. Analiza nie kończy się więc na słowach „eko” i „zielony”. [3]

Regulacja dotyczy praktyk kierowanych do konsumentów. Producent sprzedający przez hurtownie powinien jednak sprawdzić opakowania i materiały, które ostatecznie oddziałują na konsumenta. Sama obecność pośrednika B2B nie przesądza o wyłączeniu takiej komunikacji spod reguł konsumenckich. Inaczej ocenia się przekaz skierowany wyłącznie do profesjonalnego odbiorcy. [5]

W praktyce trzeba ustalić, czego dotyczy zapewnienie: wyrobu, jego opakowania, procesu produkcji czy całej firmy. Informacja o folii z recyklatu nie uzasadnia automatycznie przedstawiania zapakowanego wyrobu jako ekologicznego. Także poprawne parametry techniczne produktu nie rozstrzygają o dopuszczalności jego reklamy.

Pięć zakazów szczególnie istotnych dla marketingu

Do art. 7 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym mają zostać dodane poniższe praktyki. Po spełnieniu przesłanek danej pozycji będą uznawane za nieuczciwe w każdych okolicznościach. Tabela przedstawia ich sens; pełne brzmienie zawiera art. 1 pkt 5 nowelizacji. [2]

Nowe zakazy dotyczące deklaracji środowiskowych
Przepis po zmianie	Treść zakazu w praktyce
Art. 7 pkt 2a	Stosowanie oznakowania zrównoważonego charakteru bez wymaganego systemu certyfikacji i bez ustanowienia przez organ publiczny.
Art. 7 pkt 4a	Ogólne twierdzenie środowiskowe bez możliwości wykazania istotnej dla niego uznanej wysokiej efektywności środowiskowej.
Art. 7 pkt 4b	Przypisywanie korzyści całemu produktowi lub całej działalności, gdy dotyczą wyłącznie wybranej cechy lub aktywności.
Art. 7 pkt 4c	Twierdzenie o neutralnym, ograniczonym lub pozytywnym wpływie produktu w zakresie emisji, uzasadniane kompensowaniem emisji.
Art. 7 pkt 10a	Przedstawianie powszechnego wymogu prawnego dla danej kategorii produktów na rynku UE jako wyróżnika własnej oferty.

Przykładowo, art. 7 pkt 4a ma zakazywać:

„formułowanie ogólnego twierdzenia środowiskowego, w przypadku gdy przedsiębiorca nie jest w stanie wykazać uznanej wysokiej efektywności środowiskowej istotnej dla tego twierdzenia”. [2]

Nie wystarczy zatem jakikolwiek raport potwierdzający jedną zaletę produktu. Pojęcie uznanej wysokiej efektywności odwołuje się do określonych standardów, m.in. EU Ecolabel i urzędowo uznanych programów oznakowania typu I zgodnych z EN ISO 14024. Dowód musi odpowiadać zakresowi hasła. Prywatny znak nie jest z góry wykluczony, lecz system stojący za nim musi spełniać ustawowe wymagania. [3]

Przy projektowaniu oznaczeń warto zadać trzy pytania: co dokładnie obiecujemy, z jakich danych to wynika i czy klient widzi ograniczenia tego zapewnienia w miejscu jego użycia. Hasło odnoszące się do opakowania powinno wyraźnie wskazywać opakowanie. Korekta samego regulaminu może nie naprawić zbyt szerokiej deklaracji wydrukowanej na froncie produktu.

Obietnice na przyszłość i informacje o trwałości

Osobną kategorią będą deklaracje przyszłych osiągnięć środowiskowych. Mają im towarzyszyć weryfikowalne zobowiązania, realistyczny plan z mierzalnymi celami i terminami oraz regularna kontrola niezależnego eksperta. Przepisy te rozszerzają art. 5, więc wymagają oceny przesłanek praktyki wprowadzającej w błąd; nie są kolejną pozycją bezwarunkowej czarnej listy. Zmiany obejmują też nieistotne korzyści reklamowe oraz przejrzystość porównań środowiskowych. [3, 5]

Nowe zakazy obejmą również komunikację dotyczącą sztucznego ograniczania trwałości, nieprawdziwych zapewnień o trwałości i naprawialności, przedwczesnej wymiany materiałów eksploatacyjnych oraz określonych informacji o aktualizacjach i częściach zamiennych. Polski tekst przewiduje je w nowych art. 7 pkt 27–33. [5]

Reforma zmienia także obowiązki informacyjne sprzedawców dotyczące m.in. ustawowej ochrony konsumenta, gwarancji trwałości, aktualizacji, napraw i części zamiennych. Część obowiązków zależy od udostępnienia informacji przez producenta lub istnienia właściwej zharmonizowanej oceny. Nie jest to ogólny nakaz udzielenia przez każdego producenta dodatkowej gwarancji trwałości. [3, 6]

Greenwashing może być bezprawny już dzisiaj

Odroczenie nowych przepisów nie zawiesza art. 4–6 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Fałszywa informacja, przemilczenie istotnego ograniczenia, a nawet prawdziwa informacja przedstawiona w sposób mylący mogą już teraz naruszać prawo. W sprawie praktyki wprowadzającej w błąd znaczenie ma art. 13 tej ustawy: ciężar wykazania, że praktyka nie jest nieuczciwa, spoczywa na przedsiębiorcy, któremu postawiono zarzut. [7]

To ryzyko jest aktualne. W komunikacie z 16 września 2026 r. UOKiK poinformował o zarzucie wobec L’Oréal Polska dotyczącym komunikacji o kosmetykach Garnier. Zastrzeżenia obejmowały m.in. sposób przedstawienia ocen środowiskowych i zakresu porównania produktów. Zarzut nie jest prawomocnym stwierdzeniem naruszenia, ale pokazuje, że egzekwowanie przepisów nie czeka na nowelizację. [8]

Jeżeli praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów, możliwa jest kara do 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary — na podstawie art. 24 i art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Niezależnie od tego konsument może korzystać z roszczeń przewidzianych w art. 12 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. [7, 9]

Nie wolno przy tym automatycznie zastąpić brakującego polskiego wdrożenia samą dyrektywą i na tej podstawie obciążyć prywatnego przedsiębiorcy nowym obowiązkiem. Wynika to m.in. z wyroków TSUE C‑91/92 Faccini Dori oraz C‑573/17 Popławski. Wykładnia zgodna z dyrektywą ma swoje granice, w tym zakaz wykładni contra legem. To jednak nie wyłącza odpowiedzialności wynikającej z już obowiązującej ustawy. [10, 11]

Polskie odroczenie a sprzedaż w innych państwach UE

Przedsiębiorca może zapytać, czy legalna sprzedaż w Polsce pozwala zachować te same opakowania na całym rynku unijnym. Zasada wzajemnego uznawania, związana z art. 34–36 TFUE i orzeczeniem Cassis de Dijon, chroni obrót przede wszystkim w zakresie nieobjętym harmonizacją. Rozporządzenie 2019/515 wskazuje to w art. 2 ust. 2 lit. a. Może dotyczyć także etykiet i opakowań, lecz nie zastępuje zharmonizowanych wymagań. [12, 13]

Reguły nieuczciwych praktyk wobec konsumentów są objęte harmonizacją unijną. W mojej ocenie państwo, które prawidłowo wdrożyło nowe zakazy, może stosować je także do oznaczeń towarów pochodzących z Polski. Opóźnienie jednego państwa nie zmienia wspólnych reguł w obszar niezharmonizowany i nie zobowiązuje pozostałych państw do tolerowania zakazanej praktyki. Art. 4 dyrektywy 2005/29/WE nie daje prawa do wyboru najłagodniejszego wdrożenia. [4, 5, 12]

Przykład: towar legalnie sprzedany w Polsce trafia do sklepu w państwie, które wdrożyło już zakaz deklarowania neutralności produktu na podstawie kompensacji emisji. Polski termin nie chroni tam takiego przekazu. Sam produkt może nadal nadawać się do sprzedaży po odpowiednim dostosowaniu oznaczeń. Ocena wymaga sprawdzenia prawa rynku docelowego, kanału sprzedaży i treści deklaracji.

Zapasy opakowań i towarów nie mają automatycznego zwolnienia

W pytaniu 18 FAQ z września 2026 r. służby Komisji wyjaśniają, że nowe reguły prezentowania produktów dotyczą również wcześniejszych zapasów. Wskazują możliwość odpowiedniej korekty lub zakrycia przekazu, a w określonych sytuacjach uzupełnienia informacji przy towarze. Nie wynika stąd automatyczny obowiązek zniszczenia produktów ani uniwersalna zgoda na wyprzedaż bez zmian. FAQ ma charakter niewiążący. [6]

Dobór rozwiązania zależy od rodzaju naruszenia. Dopisek może doprecyzować zbyt ogólny przekaz, lecz nie musi wystarczyć przy oznaczeniu objętym bezwarunkowym zakazem. Przy sprzedaży zagranicznej trzeba dodatkowo sprawdzić podejście organów właściwych dla danego rynku. Nie należy obiecywać dystrybutorowi dopuszczalności wyprzedaży wyłącznie na podstawie polskiej daty z ustawy.

Co warto zrobić przed kolejnym zamówieniem opakowań

Audyt powinien objąć rzeczywiste materiały, a nie tylko listę haseł z działu marketingu. Potrzebne są zdjęcia opakowań, karty produktów, reklamy, treści sklepu i dokumenty potwierdzające deklarowane właściwości. Każdemu twierdzeniu należy przypisać rynek sprzedaży, dowód, zakres oraz osobę odpowiedzialną za aktualizację.

Sprawdź, czy deklaracja dotyczy produktu, opakowania czy wybranego etapu działalności i czy odbiorca rozumie to tak samo.
Zweryfikuj certyfikaty i systemy oznakowania oraz powiąż każdy dowód z konkretnym zapewnieniem.
Podziel zapasy według rynków docelowych i ustal, które materiały trzeba poprawić przed dalszą sprzedażą.
Uzgodnij z dystrybutorami korektę etykiet, materiałów online i podział kosztów, zanim powstanie spór o przyjęcie dostawy.
Wprowadź akceptację prawną nowych haseł i projektów opakowań przed drukiem oraz okresową kontrolę aktualności dowodów.

W kancelarii pomagam ocenić deklaracje środowiskowe, uporządkować dokumentację i przygotować zmiany w opakowaniach, sprzedaży oraz umowach z dystrybutorami. Jeżeli planujesz nową kampanię lub dostawy na inne rynki UE, warto przeprowadzić tę ocenę przed zatwierdzeniem nakładu i przyjęciem zobowiązań wobec kontrahentów.

Obsługa prawna deklaracji środowiskowych

Przegląd może objąć opakowania, karty produktów, kampanie i dokumenty uzasadniające deklarowane właściwości. Otrzymujesz ocenę konkretnych materiałów oraz rekomendacje zmian. W uzgodnionym zakresie wspieram dalsze prace zespołu marketingu i ustalenia z kontrahentami.

Zakres projektu, termin i wynagrodzenie określam przed rozpoczęciem pracy. Pierwszy kontakt służy poznaniu potrzeb firmy i ustaleniu materiałów do analizy.

Zakres obsługi marketingu i reklamy